Skip to main content.

‘Minted’ – dathlu hanner can mlynedd o’r Bathdy Brenhinol yn Llantrisant

20.11.18
Llantrisant Primary School and the Royal Mint

Ym 1968, newidiodd hanes arian Prydain am byth – a bu disgyblion Ysgol Gynradd Llantrisant yn helpu i ddathlu’r ennyd â phrosiect creadigol ar y cyd â’r Bathdy Brenhinol. Be allwch chi ddysgu gan hyn ar gyfer eich ysgol chi? Sgroliwch i lawr i’r adran ‘syniadau da’ ar y diwedd.

Mae 2018 yn nodi hanner can mlynedd o ddegoli ym Mhrydain, y newid mwyaf yn ein system ariannol ers canrifoedd, ac agor Bathdy Brenhinol newydd yn Llantrisant.

Bathwyd y darnau arian cyntaf yn y Bathdy Brenhinol newydd yn swyddogol gan y Frenhines pan agorodd gyfnod cyntaf y safle newydd ar 17 Rhagfyr 1968.

Aeth y Bathdy Brenhinol ar ofyn Ysgol Gynradd Llantrisant i’w helpu i greu prosiect i ddathlu’r pen blwydd.

Gofynnom i arweinydd y prosiect Nicola Prewett, athro yn yr ysgol a Phennaeth Cyfnod Allweddol 2 (blynyddoedd 3-6), ddisgrifio’r prosiect:

“Bu gennym gysylltiadau â’r Bathdy Brenhinol o’r blaen drwy weithdai ac ymweliadau ysgol, ond bu hyn yn brofiad cwbl newydd i ni. Fel ysgol, rydym yn ei theimlo hi’n fraint bod yn rhan o brosiect mor gyffrous.

“O’r cychwyn cyntaf buom yn rhan o gynllunio, llunio a chyflenwi’r cwricwlwm creadigol yng Nghymru, ac fel y gŵyr athrawon eraill, mae hyn yn cwmpasu llawer o bynciau: celf a dylunio, cerddoriaeth, daearyddiaeth, hanes, llythrennedd a rhifedd. Mae’r prosiect yma’n enghraifft dda o’r math hwnnw o gyrchddull dysgu cydweithredol, ar draws y cwricwlwm, ac rydym wedi defnyddio cymysgedd o strategaethau dysgu cymysg ochr yn ochr â gweithgareddau trochi.”

Allwch chi ddisgrifio camau cynta’r prosiect?

“Roedd ein disgyblion yn rhan o’r prosiect o’r cam cynllunio ymlaen. Cafwyd dysgu cydweithredol a thrafod ar hyd ac ar led grwpiau blwyddyn Cyfnod Allweddol 2 i benderfynu ar weithgareddau. Mae llais disgyblion yn un o gryfderau’r ysgol yma. Wedyn sgrifennwyd y cynlluniau gan staff yr adran a’u trafod â’r Bathdy Brenhinol a’u cymeradwyodd.

“Wedyn cawsom ‘Ddiwrnod Trochi’, lle’r oedd y disgyblion yn cael taith yn y Bathdy Brenhinol gyda’r curadiaid. Dechreuodd ymarferwyr creadigol weithio gyda blynyddoedd 3-4 i drafod dyluniad y plac pared.

“Yn y cyfamser, ymchwiliodd disgyblion blynyddoedd 5 a 6 i hanes y Bathdy Brenhinol, sgrifennu adroddiadau newyddiadurol a chreu drama fideo, yn dogfennu digwyddiadau ac yn eu cysylltu nhw â llinell amser o ddyddiadau arwyddocaol yn hanes y Bathdy Brenhinol. Dewisodd y disgyblion hefyd wlad i ymchwilio iddi, sy’n gysylltiedig â’r Bathdy Brenhinol, a datblygu pamffledi artistig a llyfrynnau gwybodaeth.

“Wedyn dechreusant ystyried eu sgiliau artistig, gan ddefnyddio cysgod ac arlliw i greu brasluniau i ddylunio eu darn arian dathliadol eu hunain. Dyma roi cychwyn ar ddarnau cerddoriaeth a darnau dawns greadigol a ffilmiodd asiantaeth ffilm waith y disgyblion.

“Bu’r artistiaid preswyl yn y Bathdy Brenhinol yn creu plac parhaol sy’n dogfennu’r hanner can mlynedd aeth heibio, a dyluniodd disgyblion blynyddoedd 3-4 banel arddangos i hyn, gaiff ei gynhyrchu’n broffesiynol a’i arddangos yn rhan o arddangosfa’r Bathdy Brenhinol yn y dyfodol.

“Rhoes Afon Dance gymorth gyda’r elfennau dawns greadigol a daeth athro cerddoriaeth teithiol i mewn bob wythnos i helpu i ddatblygu’r rhan gerddorol.”

Sut rhoesoch chi stondin i’r canlyniadau?

“Fe gynhalion ni Stondin yn y Bathdy Brenhinol ddydd Llun 22 Hydref a aeth â hi’n aruthrol, a llawer o rieni a staff y Bathdy Brenhinol yno. Roedd yna gynulleidfa anferth a pherfformiodd y disgyblion ddawns greadigol, eitemau cerddorol, arddangos eu gwaith a dangosodd y disgyblion hŷn y ffilmiau mud roeddent wedi’u creu ar ddull Charlie Chaplin i ddogfennu’r hanner can mlynedd yn Llantrisant.

“Mae’r prosiect bron ar ben, ar wahân i’r darn wedi’i ddylunio’n graffig a gynhyrchir ar gyfer yr arddangosfa, ac fe’i dadlennir ar Ragfyr yr 17eg at arddangosfa’r pen blwydd ei hun.

“Cafodd y plant andros o hwyl ar eu gweithgareddau ac elwa ar lawer o brofiadau ar draws y cwricwlwm. Mae’r prosiect yma’n enghraifft dan gamp o egwyddorion addysgol y cwricwlwm creadigol newydd a gyflwynir yng Nghymru.”

Meddwl yn wahanol ynghylch creadigedd – pum syniad da i athrawon gan Nicola:

  1. Cydweithredwch: Gweithiwch ochr yn ochr ag athrawon a disgyblion eraill i rannu syniadau a gwybodaeth arbenigol. Taflwch syniadau ac ychwanegu at y rhestr fel y bydd y trafodaethau’n mynd yn eu blaenau. Rhannom y prosiect cyntaf â’r plant ac roedd y syniadau darodd eu pennau nhw’n wych.
  2. Byddwch yn hyderus: Cofiwch fod yn hyderus o ran eich gwybodaeth arbenigol eich hun a pheidio â bod ofn gwneud camgymeriadau wrth i’r prosiect fynd yn ei flaen. Dysgwch i’r plant y sgiliau y bydd arnyn nhw’u hangen i gwblhau’r tasgau ac wedyn gadael iddyn nhw arbrofi a magu hyder yn eu gallu a’u creadigedd eu hunain.
  3. Croesawch newid: Weithiau mae’r syniadau a’r gweithgareddau’n newid ac yn dod yn fwy diddorol a gwerth chweil wrth i’r prosiect fynd yn ei flaen. Peidiwch â bod ofn troi o’r neilltu oddi ar y cynllun neu’r syniad cyntaf. Bydd y prosiect yn datblygu, yn anochel, felly mae’n bwysig bod yn hyblyg.
  4. Byddwch yn greadigol: Rydym ar drothwy cwricwlwm newydd fydd yn dibynnu ar ein gwybodaeth arbenigol broffesiynol ac yn rhoi lle i ni reoli; fe rydd le i ni eu paratoi nhw ar gyfer bod yn ddysgwyr annibynnol a chwilfrydig. Dyma’n siawns ni i fachu ar y cyfle yma a chofleidio’r cyfle i ddarparu profiadau creadigol. Does yna ddim terfynau na ffiniau ar beth allwn ni ei gyflawni.
  5. Dathlwch: Rhowch stondin i’r gorchestion; cynhwyswch y plant yng ngwaith cynllunio a chyflawni’r broses rannu. Mae dilysu eu hymdrech yn amhrisiadwy ac mae’n dwyn y gwaith i ben yn gofiadwy.

Tanysgrifiwch i'n cylchlythyr e-bost

Amdanat ti
Ydych chi'n athro?
Ym mha iaith fyddai orau gennych i ni gysylltu â chi?