Skip to main content.

Disgyblion yn Ysgol Gymunedol Tonyrefail yn amddiffyn y ddaear ger bron cyngor rhyngblanedol yn eu diwrnod trochi yn y Celfyddydau Mynegiannol

08.07.19

Fe all diwrnod trochi fod yn ffordd dan gamp o gymhwyso ac addasu’r cyrchddulliau dysgu newydd ddaw yn sgìl y Cwricwlwm newydd i Gymru, ac o ddysgu ganddynt. Dyma Rebecca Owens, Pennaeth y Celfyddydau Mynegiannol yn Ysgol Gymunedol Tonyrefail yn ein rhoi ar ben y ffordd o ran sut y gweithiodd diwrnod trochi creadigol yn ei hysgol hi.

Yn ddiweddar, cafodd ein hysgol yma yn Nhonyrefail y cyfle i weithio gydag A2:Clymu a grŵp o artistiaid/creadigolion dawnus ar brosiect trochi gwych yn y celfyddydau. A ninnau’n ysgol gymunedol newydd ei ffurfio, dyma achub y cyfle i weithio gydag amrywiaeth o artistiaid ac ymarferwyr ar thema’r ‘Planedau’ oedd yr un mor uchelgeisiol ag yr oedd o gyffrous. Yn ddiweddar mudodd ein hysgol i gyfleuster newydd gostiodd filynau lawer a dyma’r cyfle i’r dim i roi prawf arno!

Thema’r diwrnod oedd cyngor rhyngblanedol yn penderfynu gwahodd y Ddaear i ymuno â nhw yn eu hymgyrch i gynnal cydbwysedd y gyfundrefn heulol. Cychwynnodd y diwrnod â chynulliad, a’r cyngor yn torri ar ei draws – roedd y cyngor yno’n unswydd i sôn wrth y disgyblion am eu cenhadaeth. Y genhadaeth oedd rhoi eu dadl dros pam y dylid ein hystyried ni ar gyfer aelodaeth mor élite a breintiedig. Roedd gofyn i’r disgyblion ddarbwyllo’r cyngor pam roedd y Ddaear yn haeddu dal i fodoli a be sydd gennym ni sy’n gwneud iawn am ein drygau ar y blaned yma … y cwbl yn ddramatig iawn. Digon oedd gweld yr olwg o ryfeddod ar wynebau’r disgyblion yn ystod cynulliad y bore.

Gweithiodd ein hadran gydag A2:Clymu a’r artistiaid/creadigolion i gynllunio’r diwrnod: chwilio’r gwahanol ddisgyblaethau, o wneud crefftau hyd at ddrymio. Gan ddefnyddio’r cyfleusterau newydd sbon danlli grai, buom yn gweithio gyda’n holl ddisgyblion Blwyddyn 7 ar y gwahnol weithgareddau yma a threulio’r diwrnod cyfan yn chwilio ein creadigedd. Amcan y diwrnod oedd nid yn unig cyfoethogi’r disgyblion ond ennyn brwdfrydedd y staff o ran be allen ni’i wneud oddi mewn i’r cwricwlwm newydd. Immersion Day Powerpoint.

“Gan ei bod hi’n hanner can mlynedd ers y glanio ar y lleuad roedd i’w gweld yn thema addas i’w defnyddio ar gyfer diwrnod trochi yn y celfyddydau mynegiannol,” meddai Bryony Harris, cydlynydd rhwydwaith A2:Clymu, a Rheolwr Dysgu, Cymunedau a Phartneriaethau Actifyddion Artistig.

“Ein syniad oedd creu diwrnod trylwyr i ffwrdd o’r amserlen lle byddai grŵp blwyddyn cyfan o ddisgyblion, athrawon a chreadigolion yn cydweithio gan ddefnyddio dysgu integredig ar sail prosiectau lle’r ydym yn niwlio’r llinellau rhwng pynciau’r celfyddydau. Mae’r cyrchddulliau hyn yn newydd i lawer o ysgolion uwchradd, felly mae eu gweld ar waith, dysgu gan ein gilydd drwy gyrchddull ‘labordy’, dysgu tîm, yn gallu bod yn gymorth gwirioneddol i bawb deimlo’n fwy hyderus ynghylch sut y gallai weithio yn eu hysgol nhw.”

“Roedd y canlyniadau’n ddigon i’n llorio ni i gyd,” meddai Bryony wedyn (gweler y blwch dyfyniadau). “Aeth y myfyrwyr i feddwl yn ddwfn am bethau fel gwerthoedd a dinasyddiaeth, ar yr un pryd â defnyddio gwyddoniaeth a mathemateg a sgiliau creadigol, a dysgu amdanyn nhw. Roedden nhw’n taro ar syniadau yn ogystal â chyrchddulliau ymarferol oedd yn ysbrydoliaeth i ni i gyd.”

 “Rydym wedi dogfennu a ffilmio’r broses, a bellach rydym yn gweithio ar greu sesiwn hyfforddi a phecyn cymorth gydag adnoddau i ysgolion eraill ar sut i redeg diwrnod trochi – rydym yn edrych ymlaen go iawn at ddod â hyn i ysgolion ar hyd ac ar led rhanbarth Canol y De ac ymhellach draw.”

Unrhyw un sydd â diddordeb – cofiwch ymgofrestru i e-newyddion A2:Clymu.

 

A Chymru’n gweld ei diwygiad mwyaf ers degawdau ym myd addysg, rydym yn teimlo bod hyn yn brofiad pwysig i’r disgyblion a’r staff fel ei gilydd cyn y newidiadau hyn. Mae’r cwricwlwm newydd yn golygu y bydd yna gydraddoldeb ymhlith pynciau – a Maes Dysgu a Phrofiad (MDPh) y Celfyddydau Mynegiannol yn ganolbwynt mawr i ysgolion yng Nghymru. Mae’r newid yma i’w groesawu yma yn Nhonyrefail, oedd yn amlycach fyth pan welsom be oedd y disgyblion wedi’i gyflawni a’i brofi ar ddiweddy diwrnod.

Roedd yr ymateb hefyd yn wych – ac un disgybl hyd yn oed yn gofyn a oedden nhw ‘am ei wneud fory’! ac un arall am ei wneud ‘bob dydd’ gan ddweud mai dyna’r diwrnod gorau gawson nhw eto yn yr ysgol newydd! Roedd yr ysgol ei hun yn ferw o brysurdeb ac roedd yna gyffro go iawn o gwmpas yr adeilad a llawer o grwpiau’r blynyddoedd eraill yn awyddus i wybod be oedd ar fynd.

Ar ôl yr ysgol, ynghyd â’n Hadran Iechyd a Lles, rhoesom luniaeth a chyfle i rieni weld gwaith eu plant yn deillio o’r diwrnod hwnnw. Wedyn daeth hyn i ben mewn mynd â mwy na hanner cant o ddisgyblion i Neuadd Dewi Sant yng Nghaerdydd i weld perfformiad o Gyfres Planets Holst gan gerddorfa lawn. Roedd hyn yn rhywbeth efallai na phrofodd rhai o’r bobl ifanc yma erioed, gyda’i wneud yn fwy arbennig fyth. Roedd yn ddiwrnod hir ond yn werth chweil bob tamaid! Fydd hi ddim yn hawdd curo arno does dim dau ac rydym i gyd yn ddiolchgar dros ben am gael ein gwahodd i fod yn rhan ohono.  Siort orau!

Diolch yn arbennig i bob un o dîm y Celfyddydau Mynegiannol a’r artistiaid oedd ynghlwm, ac yn arbennig i:

Bryony Harris, A2:Clymu

Louise Osborn,ymarferwr blaen

Zoe Munn, cynhyrchydd

Mike Cameron (Dirprwy Brifathro)

Daniel Newberry (Adran HWB)

Tanysgrifiwch i'n cylchlythyr e-bost

Amdanat ti
Are you a school teacher?
Ym mha iaith fyddai orau gennych i ni gysylltu â chi?